Cocini
Cavia's | Dwerghamsters | Syrische hamsters | Gerbils | Kleurmuizen | Tamme ratten

Tamme ratten

Waar komen ze vandaan en waar leven ze?

Over ratten, waarvan enkele soorten in een paar eeuwen samen met de mens de aarde veroverden, zou een dik boek geschreven kunnen worden. Een groot deel van hun merkwaardige historie zou zonder de mens ondenkbaar zijn, omgekeerd zou de geschiedenis van de mens er zonder de ratten aanmerkelijk anders hebben uitgezien. Van de talrijke soorten ratten hebben er zich maar enkele bij de mens aangesloten.

De tamme rat is afkomstig van de bruine rat. Hoe lang ze al huisdier zijn is niet helemaal bekend. Wetenschappers nemen aan dat er omstreeks 1500 voor Christus al 'tamme ratten' bekend waren. Het oorspronkelijke woongebied van de bruine rat zijn de steppengebieden in Azië en waarschijnlijk in Noord-China en Mongolië, waar de dieren nog in holen in de grond leven. Het is bekend dat de bruine rat in de Middeleeuwen in Europa aanwezig was. In de 17e eeuw zijn er meldingen bekend van albino- en bonte ratten. Voor de gevechten tussen ratten en kortbenige terriërs werden in de 18e eeuw volop ratten gefokt in Engeland. De anders gekleurde ratten werden apart gehouden. Hieruit zijn de tentoonstellingsdieren ontstaan en ook vanuit de laboratoria kwamen anders gekleurde exemplaren. De ratten passen hun hoofdactiviteiten aan aan de omstandigheden waarin ze gehouden worden, al zijn ze in principe vooral 's nachts actief.

 

Huisvesting: waar voelt een tamme rat zich thuis?

De beste kooi is die voor chinchilla's of eekhoorns met als minimumgrootte 40 tot 60 cm breedte x 60 cm lengte x 100 cm hoogte. Deze kooien hebben een diepe onderbak en een grote deuropening. Zitplanken, een slaaphuisje en klimmateriaal mogen niet ontbreken. Ratten hebben snel last van de luchtwegen en daarom is het belangrijk om de kooi op een tochtvrije plaats te zetten. Een stevige knaagvrije voerbak en een drinkfles behoren tot de standaarduitrusting. Allerlei speelgoed wordt zeer op prijs gesteld. Het is aan te bevelen om dit ook regelmatig te wisselen zodat er veel te beleven is in de kooi. Breng op de bodem van de kooi een stofvrije bodembedekking aan. Beukensnippers en andere bodembedekkers zijn volop in de dierenwinkels te krijgen. Goede voorlichting is belangrijk, omdat er regelmatig nieuwe soorten bijkomen. Stofvrij hooi, papiersnippers, lapjes stof e.d. kunnen als nestmateriaal gebruikt worden. Ratten kunnen klimmen, klauteren, lopen, springen, maar ook graven, knagen, voedsel zoeken, enz. In de kooi moeten ze deze dingen ook kunnen doen.

 

Kenmerken en eigenschappen.

Ratten zijn bijzonder geschikt als huisdier voor jong en oud. Ze zijn snel handtam te maken. Eenmaal tam zijn ze graag in gezelschap van hun verzorger. Door hun intelligentie is het vrij makkelijk ze van alles en nog wat te leren. In de natuur leven ratten in grote groepen. Het zijn dus sociale dieren en daarom is het beter om ten minste twee ratten aan te schaffen. Wie om de een of andere reden slechts één rat wil houden, moet hem of haar dan wel een paar uur per dag bezighouden.

Geslachtsonderscheid is goed te zien en de mannetjes hebben vaak al op de leeftijd van 4 weken duidelijk zichtbare teelballetjes. Ook is er meer ruimte tussen het geslachtsdeel en de anus te zien. Het vrouwtje heeft bovendien twee rijen tepels. De volwassen man zal ongeveer 600 gram gaan wegen en het vrouwtje is wat lichter, ± 400 gram. Vrouwtjes zijn wat vinniger dan mannetjes. Er zal altijd een bepaalde rangorde zijn in een groep ratten. Er zijn ratten met een normale haarstructuur maar ook zonder haren en met een rexbeharing. Op dit moment zijn de dumbo-ratten erg populair. Dit zijn ratten met lager geplaatste oren. Ratten zijn in veel kleuren te bewonderen en er komen nog regelmatig kleuren bij. De lichaamslengte zal ongeveer 24 cm bedragen en de staartlengte ± 20 cm. De beharing voelt wat hard aan door de langere uitstekende haren. De levensverwachting van een rat is echter niet zo hoog, gewoonlijk worden ze twee tot drie jaar oud.

 

Het fokken van ratten.

Ratten brengen veel jongen ter wereld. Ze zijn na 6 weken geslachtsrijp, maar het is beter om te wachten met de inzet voor de fok tot ze 14-16 weken oud zijn. De bronscyclus is om de 4-5 dagen. De draagtijd bij de rat is 21-23 dagen en rond de geboorte is de aanstaande moeder vaak niet meer zo lief als we gewend zijn. Laat haar dus met rust en denk aan je vingers als je in de kooi moet zijn. Als de jongen wat groter zijn dan gaat dit beschermend gedrag vanzelf weer over. Soms is het goed te zien dat de rat moet jongen en zijn de tepels duidelijk zichtbaar, maar de andere keer is er bijna geen uiterlijk kenmerk te zien. De nestgrootte kan variëren van 6-16 jongen per worp. De jongen moeten 4 à 5 weken bij de moeder blijven en daarna kunnen de seksen beter gescheiden worden. Worden ratten in groepen gehouden dan is te zien dat alle moeders voor alle jongen zorgen en ze ook zogen. Dit maakt de overlevingskansen voor de groep groter.

 

Het dagelijkse menu.

Ratten zijn alleseters en dit is o.a. te zien aan hun gebit. In het wild levende ratten zijn in hun zoektocht naar voedsel niet kieskeurig en ze eten bijna alles. Het is daarom aan te raden om voor een zo veelzijdig mogelijk voer te zorgen. Er zijn zeer goed samengestelde rattenvoeders te koop maar fruit, groente, noten e.d. kunnen worden toegevoegd. Zorg ervoor dat de rat niet te dik wordt. De voeding van een rat moet grotendeels bestaan uit koolhydraten. Vetten en eiwitten mogen maar een klein percentage uitmaken van het totale menu. Bij het geven van gemengd voer moet erop gelet worden dat het dier alles opeet en niet alleen de lekkere dingen.

Etensresten van onze maaltijden zijn niet geschikt voor onze ratten. Geef liever vers, onbedorven voedsel. Overrijp fruit, bedorven groente of vervallen graanproducten kunnen schadelijk zijn. Ratten 'weten' zelf helemaal niet wat goed voor hun gezondheid is, dit is een taak voor de verzorger.

Takken van een fruitboom, beuk, esdoorn of hazelaar kunnen als aanvullende voeding geserveerd worden. Een uitgekookt soepbeen is lekker om op te knagen en goed voor de kalkopname.

Een kleine hoeveelheid zure room, kwark, yoghurt of jonge harde kaas mag om de paar dagen gegeven worden. Het toevoegen van vitamines en mineralen is overbodig indien volledige voeding wordt gegeven. Drinkwater moet volop aanwezig zijn in een bakje of drinkfles. Ververs het water iedere dag.

 

 

Let op z'n gezondheid.

Helaas kunnen ratten ook ziek worden en ongedierte krijgen. Sommige ziekten zijn erfelijk bepaald. Wacht ook niet te lang wanneer de eerste tekenen van ziekte te bespeuren zijn. Kleine huisdieren hebben immers een snelle stofwisseling. Ze leven dus veel vlugger dan de mens en een ziekte verloopt daarom ook veel sneller. Zoek bij ziekte een dierenarts van wie bekend is dat deze veel specialistische ervaring heeft op het gebied van rattenziekten.

Parasieten komen ook bij deze dieren voor en dit is te zien aan kale plekken en korstjes in de beharing. Dit kan veroorzaakt worden door mijten, teken of vlooien. Een ander soort parasiet is huidschimmel. Die kan zowel de rat als de mens treffen en de schimmel is dan ook makkelijk overdraagbaar. Een enkele keer kan de rat wormen hebben. Al deze problemen zijn goed te verhelpen. Verkoudheid komt nog wel eens voor en kan chronisch worden. Onmiddellijke behandeling is daarom nodig. Houd er rekening mee dat ratten soms allergisch zijn voor stof. Gebitsproblemen kunnen bij elk knaagdier voorkomen; zo ook bij de rat. Kauwproblemen zijn er als de rat wel wil eten maar het niet kan.